Anasayfa > Büyük Ortadoğu Projesi > Büyük Ortadoğu Projesi’nin Kapsama Alanı ve Yük Paylaşımında Türkiye

Büyük Ortadoğu Projesi’nin Kapsama Alanı ve Yük Paylaşımında Türkiye

Projenin kapsama alanı bütün İslam coğrafyasını kapsamamaktadır. Örneğin Rusya federasyonu’na bağlı federe devletler ve özerk bölgeler ile Rusya federasyonu’nun arka bahçesi sayılan Kafkasya ve Orta Asya Ülkeleri ki bunlar Azerbaycan, Türkmenistan, Kazakistan, Özbekistan, Kırgızistan ve Tacikistan’dır ve bu kapsama girmez. Çünkü; ABD’nin Rusya ile sürtüşmeye girmemesi için proje kapsamına alınmadığı görülmektedir.
Bu bağlamda hedef ülkelerini Moritanya, Fas, Cezayir, Tunus, Libya, Mısır, Sudan, Lübnan, Filistin, Ürdün, Suriye, Türkiye, Irak, Kuveyt, Suudi Arabistan, Bahreyn, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Umman, Yemen, İran, Pakistan ve Afganistan olarak belirleyen Amerika, hedef ülke olarak gösterilmekten rahatsız olan Türkiye’nin tepkisini aldı. Amerika, Türkiye’nin NATO ülkesi, AB adayı ve laiklik temelinde demokratik bir ülke olmasını göze alarak hedef ülke kıstasından çıkarıldı. Daha sonra da “Demokratik ve Ilımlı İslam Ülkesi” olduğu savıyla “model ülke” bazına oturtulan Türkiye “Ilımlı İslam Ülkesi” tanımlamasına genelkurmay tarafından sert bir tepki verdi. ABD bunun yerine ne anlama geldiği pek de belli olmayan “demokratik ortak” ifadesinin kullandı.

Projenin yükü Türkiye ve Amerika arasında paylaşılmayacağı üzerine 2004 Haziran’da G–8 zirvesi yapılmıştır. Bu zirveye demokratik ortak sıfatıyla davet edilen ve hedef Afganistan, Irak, Yemen, Ürdün, Bahreyn ve Cezayir olumlu yanıt verip katılmıştır.

Lakin; basında yer alan bilgilere göre, başta Mısır, Suudi Arabistan ve Tunus olmak üzere birçok Arap ülkesiyse, “Arap-İsrail sorunu gibi kilit bölgesel konulara çözüm bulmadan reformların dayatılmaya çalışıldığı” gerekçesiyle olumsuz yanıt vererek katılmamışlardır. Bu konuda garip olan durum ise Aralık 2008’deki İsrail’in Filistin’e saldırmasını hiçbir Arap ülkesinin göstermemesiydi.
G–8 Zirvesine dönecek olursan Türkiye BOP girişim çerçevesinde kararlaştırılan mekanizmalardan biri olan “Demokrasi Yardım Diyalogu (DYD)”un eş başkalığını İtalya ve Yemen ile birlikte üstlenmiştir. Söz konusu mekanizma, demokratikleşme çabalarına destek verme kamacıyla hükümet temsilcileri ile sivil toplum kuruluşlarını bir araya getirerek deneyim paylaşımı dâhil olmak üzere işbirliği ortamı sağlamayı amaçlıyor. Bununla beraber Roma’da 3 ülke (Türkiye, İtalya, Fas) Dışişleri Bakanı’nı bir araya getiren toplantı oldu. Bu toplantıda varılan mutabakat çerçevesinde, 10-11 Aralık 2004 tarihleri arasında Fas’ta ‘Gelecek İçin Forum’ adıyla bir toplantı daha yapıldı. Başkent Rabat’ta düzenlenen zirveye, G–8 topluluğu ile 20’den fazla Ortadoğu ve Kuzey Afrika ülkesinin maliye ve dışişleri bakanının yanı sıra; Arap Birliği, Avrupa Birliği ve birçok sivil toplum örgütünün temsilcileri de katılmıştır. Konferansın açılış oturumunda konuşan Devlet Bakanı Beşir Atalay, Arap-İsrail sorununun çözümü ve Irak’taki durumun normalleşmesi yönündeki çabanın, bölgede reformları olumlu etkileyeceğini ifade etmiştir.
  1. Henüz yorum yapılmamış.
  1. No trackbacks yet.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: